បានជាព្រះបាទនរេសួន មិនវាយយកតំបន់អង្គរបែរជាមកវាយយកលង្វែក ព្រោះព្រះអង្គជាស្តេចយាងមកសុខោទ័យព្រះអង្គមិនបានចាប់អារម្មណ៍ពីវប្បធម៌ប្រពៃណីប្រាសាទបុរាណនោះទេ ។ ព្រះអង្គចាប់អារម្មណ៍តែការពង្រីកអំណាច ឥទ្ធិពលនិងការត្រួតត្រាផ្លូវទន្លេខាងត្បូងឆ្ពោះទៅសមុទ្រ ក្នុងការរកស៊ីពាណិជ្ជកម្មហើយលង្វែកក៏ជាប្រទេសក្បែរខាងនិងជាគូរប្រកួតខាងពាណិជ្ជកម្ម ដែលរកស៊ីជាមួយចិន ឥណ្ឌា និងពួកអឺរ៉ុបដែរ ។          ចំណែកអយុធ្យា នៅមុខរាជវង្សសុខោទ័យមកគ្រប់គ្រងគឺជារាជវង្សមានខ្សែរស្រឡាយជាខ្មែរ ហើយគេបានចាត់ទុកតំបន់អង្គរ ( ណាខនហ្លួងៈ រាជធានីដ៏អស្ចារ្យ ) ជារបស់គេដែរ ។​អយុធ្យា និងអង្គរ,លង្វែកគឺមានប្រពៃណី វប្បធម៌ អរិយធម៌ សាសនា ការរស់នៅ ការគ្រប់គ្រង....ស្រដៀងគ្នា ។សង្គ្រាមនៅសម័យអង្គរគឺជាសង្គ្រាមរវាងខ្មែរ២ក្រុម ដែលបង្ហាញពីអំណាច និងការដណ្តើមទីតាំងដូនតារបស់ខ្លួនដែលខុសពីសុខោទ័យ មកនៅអយុធ្យាជាសង្គ្រាមបង្ហាញពីអំណាចនិងការប្រជែងខាងផ្លូវពាណិជ្ជកម្មប៉ុណ្ណោះ ។

ហេតុអ្វីព្រះបាទនរេសួន មិនវាយយកតំបន់អង្គរជាមកវាយយកលង្វែក? ចំណែកអយុធ្យា បែរជាចូលចិត្តមកវាយតំបន់អង្គរ?

ក្រោយពេលបែកបាក់បន្ទាយលង្វែក ប្រទេសខ្មែរបានបែកបាក់ជាច្រើនខេត្តនិងមានស្តេចត្រាញ់ជាច្រើនគ្រប់គ្រងទឹកដីរៀងៗខ្លួន ហើយច្បាំងគ្នាដណ្តើមអំណាច ។ ព្រះសត្ថានិងគ្រួសារបានភៀសខ្លួនិទៅលាវ( វៀងច័ន្ទន៍ ) ចំណែកប្អូនប្រុសរបស់ព្រះសត្ថា គឺព្រះបាទស្រីសុរិយោពណ៌ យាងចេញពីសៀមមកគ្រប់គ្រងប្រទេស និងបាននាំសួយសារអាករទៅក្រុងអយុធ្យា ។

ចូរនិយាយពីរាជវង្សខ្មែរ នៅក្រោយពេលបែកបាក់បន្ទាយលង្វែក?

កត្តាដែលធ្វើឲ្យបន្ទាយលង្វែកបែកបាក់ ព្រោះ៖<ul><li>ព្រះរាជាៈ ព្រះសត្ថាទី១ ឆោតល្ងង់ជួយរំដោះក្រុងអយុធ្យារបស់សៀមពីការត្រួតត្រារបស់ភូមា ។</li><li>សៀមៈ សៀមរមិលគុណ ប្រើល្បិចបញ្ជូនទ័ពមកវាយខ្មែរតែមិនបានបែកបន្ទាយ ក៏ប្រើល្បិចបាចប្រាក់ដួងចូលក្នុងគុម្ពឬស្សី និងប្រើល្បិចបញ្ជូនសង្ឃមកក្នុងបន្ទាយលង្វែក ដើម្បីធ្វើជាចារកម្ម ។</li><li>វិបត្តិផ្ទៃក្នុងៈ រាជ្យនាម៉ឺន មន្រ្តី ​ប្រជារាស្រ្ត មិនពេញចិត្តនឹងព្រះសត្ថាទី១ដែលបានដាក់រាជ្យទៅឲ្យបុត្រាមានព្រះជន្ម១១វស្សាឲ្យសោយរាជ្យសម្ប្តត្តិនិង បុត្រាពៅព្រះជន្ម៦វស្សា ធ្វើជាមហាឧបរាជ ។</li><li>ប្រជារាស្រ្តខ្មែរៈ ក្រីក្រ ឆោតល្ងង់ ចង់បានប្រាក់ដួងកាប់ឆ្ការគុម្ពឬស្សី ដែលជារបងការពារបន្ទាយលង្វែកដ៏រឹងមុំា ដោយមិនស្តាប់ការបញ្ជារពីស្តេច​ដែលមានព្រះជន្មវ័យក្មេង</li><li>សាមគ្គីភាពៈ ប្រទេសខ្មែរបែកបាក់សាមគ្គីភាព ជាក់ស្តែងពេលកងទ័ពសៀមមកព័ទ្ធបន្ទាយលង្វែកព្រះសត្ថាទី១ បានភៀសខ្លួនរហូតដល់ប្រទេសឡាវ ធ្វើឲ្យបែកកម្លាំងប្រយុទ្ធនិងធ្វើឲ្យប្រជារាស្រ្តអស់ជំនឿ</li>ក្រោយពីបែកបាក់បន្ទាយលង្វែក ប្រទេសកម្ពុជាមានស្ថានភាពដូចជា៖<ul><li>ប្រទេសជាតិអស់រិទ្ធានុភាព ធ្លាក់ទៅជារដ្ឋទន់ខ្សោយនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍</li><li>ខ្មែរបាត់បង់កេតនភ័ណ្ឌជាតិ ក្បួនច្បាប់ អ្នកប្រាជ្ញ កវីបណ្ឌិត និងវប្បធម៌ខ្មែរត្រូវបានសៀមប្រមូលយកទៅប្រទេសគេស្ទើរតែទាំងអស់</li><li>ប្រទេសធ្លាក់ក្នុងអាណាធិបតេយ្យ ចោរកម្មគ្រោះទុរ្ភិក្ស បានកើតឡើងពាសពេញផ្ទៃប្រទេស។​</li><li>ព្រះរាជវង្សានុវង្ស ប្រព្រឹត្តិអំពើពាលា លែងមានរិទ្ធានុភាព</li><li>ប្រជារាស្រ្តអស់ជំនឿលើព្រះរាជា</li><li>ប្រទេសកម្ពុជា បានបាត់បង់ខេត្តច័ន្ទបុរី បច្ចឹមបុរី នគររាជសីមា បាត់ដំបង សៀមរាប និងខេត្តពោធិ៍សាត់ ។</li></ul></ul>

ពាក្យទាក់ទង: បន្ទាយលង្វែក